Boşanan Kadın Babasının Maaşını Alabilir mi? 2026: Şartlar, Oran, Başvuru, Başlangıç ve Kesilme

"Babam vefat etti, ben de yeni boşandım; babamın maaşını alabilir miyim?" Bu soruyu, boşanmadan sonra geçimini tek başına sağlamak zorunda kalan kadınlardan duyarım. Boşanmayı düşünen bazı kadınlar da bu aylığın, boşanma kararını vermelerinde rol oynayıp oynamayacağını sorar.

Bu aylıkla ilgili sorunlar iki noktada toplanır: başvurunun geç yapılması ve boşandıktan sonra eski eşle ilişkinin sürdürülme biçimi. Birincisi aylığın başlangıcını geciktirir, ikincisi yıllar sonra geri istenen yüksek borçlara yol açar. Aşağıda hakkın şartlarını ve kaybedilmemesi için dikkat edilecekleri anlatıyorum.

Boşanan kadın babasının maaşını hangi şartlarla alır?

Sosyal güvenlik kanunu, ölen sigortalının çocuklarından yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan ya da dul kalan kızlarına ölüm aylığı bağlanmasını öngörür (5510 sayılı Kanun m. 34). Bu hakkın üç temel şartı vardır:

• Boşanmış olmak: Boşanma kararının kesinleşmiş olması gerekir. Evli olduğu sürece kız çocuğuna bu sıfatla aylık bağlanmaz.
• Çalışmamak: Kızın sosyal güvenlik kanunu kapsamında ya da yabancı bir ülke mevzuatına göre çalışmıyor olması gerekir. Kanun, staj gibi sınırlı bazı sigortalılık hâllerini bu şartın dışında tutar.
• Kendi aylığı olmamak: Kızın kendi sigortalılığı nedeniyle gelir ya da aylık almıyor olması gerekir. Kendi emekli aylığı olan kadın, babasının aylığından hak sahibi çocuk sıfatıyla pay alamaz.

Yaş sınırı yoktur. Babanız ya da anneniz siz evliyken ölmüş olsa bile, sonradan boşandığınızda bu hakkı kazanabilirsiniz. Ölen ebeveynin sigortalı olması ya da aylık alıyor olması, hakkın doğması için gereken diğer şarttır; bunu SGK kayıtlarından öğrenebilirsiniz.

Boşanma davası sürerken ya da ayrılık kararıyla aylık bağlanır mı?

Hayır. Kızın hak sahibi sayılması için evliliğin boşanmayla sona ermiş olması gerekir. Boşanma davası açılmış olsa bile karar kesinleşene kadar evlilik devam eder ve bu süre içinde kız çocuğu sıfatıyla aylık bağlanmaz. Mahkemenin ayrılık kararı vermesi de evliliği sona erdirmez; ayrılık süresince eşler hukuken evli kalır. Bu yüzden ayrılık kararıyla da aylık bağlanmaz.

Davanın ne kadar süreceği, aylığın başlangıcını doğrudan etkiler. Anlaşmalı boşanmada karar daha kısa sürede kesinleşebilir; çekişmeli davada ise kanun yolu aşamaları bu süreyi uzatır. Kararın kesinleştiği tarihi takip edin ve beklemeden başvurun.

Boşanmış kadın sağ babasının maaşını alabilir mi?

Hayır. Bu aylık bir ölüm aylığıdır; babanız hayattayken onun emekli aylığından pay alamazsınız. Babanız sağken boşandıysanız, onun ölümüyle birlikte hak sahibi olursunuz. Bu durumda aylık, ölüm tarihini izleyen ay başından başlatılır. Babanız öldüğünde evliyseniz aylık size değil, varsa diğer hak sahiplerine bağlanır. Sonradan boşanıp hak sahibi olursanız, size de pay ayrılır ve diğer hak sahiplerinin payları bu yeni duruma göre yeniden hesaplanabilir.

Boşanmış kadın babasının maaşının ne kadarını alır?

Aynı madde, hak sahiplerinin paylarını da belirler. Şartları taşıyan her çocuğa ölen sigortalının aylığının yüzde 25'i bağlanır. Sigortalının ölümüyle anasız ve babasız kalan ya da sonradan bu duruma düşen çocuklara ise yüzde 50 oranında aylık bağlanır. Ana ve babası arasında evlilik bağı bulunmayan ya da kendisinden başka aylık alan hak sahibi bulunmayan çocuklar için de oran yüzde 50'dir (5510 sayılı Kanun m. 34).

Hak sahiplerine bağlanan aylıkların toplamı, sigortalının aylığını geçemez. Annenizin de aylık aldığı ya da başka kardeşlerinizin hak sahibi olduğu durumlarda, bu sınırın aşılmaması için paylarda orantılı indirim yapılabilir. Bu yüzden alacağınız tutar, ailedeki diğer hak sahiplerinin sayısına göre değişir.

Hem annenin hem babanın aylığı alınabilir mi?

Evet, ama ikisi de tam olarak ödenmez. Ana ve babasından ayrı ayrı aylığa hak kazanan çocuklara, yüksek olan aylığın tamamı, az olan aylığın yarısı bağlanır (5510 sayılı Kanun m. 54). Hem eşinden hem de ana ya da babasından ölüm aylığına hak kazanan kadın ise bunlardan birini tercih eder. Başvurunuzda anne ve babanızın ikisinden de hak sahibi olduğunuzu belirtin; böylece iki dosya bu kurala göre birlikte değerlendirilir.

Bu kural, boşanmadan önce ölen eşten dul aylığı alamayan, ama sonradan anne ve babasını kaybeden kadınlar için önemlidir. Boşanmış eş, ölen eski eşinden dul aylığı alamaz; çünkü kanundaki "dul eş" sıfatı boşanmayla sona erer. Buna karşılık anne ve babadan doğan hak, boşanmadan sonra da devam eder.

Boşandıktan sonra baba maaşı ne zaman bağlanır, nasıl başvurulur?

Ölüm aylığı, sigortalının ölüm tarihini ya da hak sahibi olma niteliği ölümden sonra kazanılmışsa bu niteliğin kazanıldığı tarihi izleyen ay başından başlatılır (5510 sayılı Kanun m. 35). Babanız öldükten sonra boşandıysanız, hak sahipliği boşanmanın kesinleşmesiyle doğar. Daha önce aylık alıp evlendiğiniz için aylığınız kesildiyse, boşanmadan sonra aylık başvuru tarihini izleyen ay başından itibaren yeniden bağlanır.

Bu fark önemlidir: yeniden bağlanmada geç kalınan her ay kaybedilir. Bu yüzden boşanma kararı kesinleşir kesinleşmez SGK'ya başvurun. Başvuruyu SGK il müdürlüğüne ya da sosyal güvenlik merkezine, imkân varsa e-Devlet üzerinden yapabilirsiniz. Boşanmanın kesinleştiğini gösteren kararı ve kimlik bilgilerinizi hazır bulundurun; Kurum çalışma ve aylık durumunuzu kendi kayıtlarından kontrol eder.

Evlenme ödeneği aldıysanız ne olur?

Evlendiği için aylığı kesilen kız çocuğu, talep ederse aldığı aylığın iki yıllık tutarını bir defaya mahsus evlenme ödeneği olarak alabilir. Ödeneği alan kişi, aylığın kesildiği tarihten itibaren iki yıl içinde yeniden hak sahibi olursa, iki yıllık süre dolana kadar aylık bağlanmaz (5510 sayılı Kanun m. 37). Bu süre içinde genel sağlık sigortalısı sayılır.

Örneğin evlenme ödeneği alan ve bir yıl sonra boşanan bir kadına, iki yıllık süre dolmadan aylık bağlanmaz. Süre dolduğunda şartları taşıyorsa, yeniden başvurarak aylık alabilir. Evlenme ödeneği alıp almadığınızı ve aylığınızın kesildiği tarihi SGK kayıtlarından öğrenin. Bu iki tarih, yeni başvurunuzun ne zaman sonuç vereceğini belirler.

Çalışmaya başlarsanız ya da yeniden evlenirseniz aylık kesilir mi?

Evet. Hak sahiplerine bağlanan aylıklar, kanunda aranan şartların ortadan kalktığı tarihi izleyen ödeme dönemi başından itibaren kesilir (5510 sayılı Kanun m. 35). Sigortalı olarak çalışmaya başlamak ya da yeniden evlenmek, aylığın kesilmesine yol açar.

Kesilmeye yol açan sebep ortadan kalkarsa, örneğin işten ayrılır ya da yeniden boşanırsanız, şartlar devam ettiği sürece başvuru tarihini izleyen ay başından itibaren aylık yeniden bağlanır. Bu süreçte SGK'ya bildirim yapmayı ihmal etmeyin; şartlar ortadan kalktığı hâlde ödenen aylıklar sonradan geri istenebilir.

Boşandığınız eşle birlikte yaşarsanız ne olur?

Kanun, bu hakkın kötüye kullanılmasını önlemek için ayrı bir kural koyar (5510 sayılı Kanun m. 56).

Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınır.

SGK denetmenleri bu durumu adres kayıtları, komşu ve muhtar beyanları gibi delillerle araştırır.

Bu kuralın nasıl uygulandığını, borcun nasıl hesaplandığını ve muvazaalı boşanma iddiasının önemini muvazaalı boşanma ve SGK rehberinde ayrıntılı olarak anlattım.

Ortak çocuk için eski eşle görüşmek birlikte yaşamak sayılır mı?

Hayır. Boşanan eşlerin ortak çocukları için görüşmesi, kanundaki anlamda birlikte yaşama değildir. Aylığı bir kez kesilen kadın, ayrı yaşamaya başladığında yeniden başvurabilir.

Çocukların görüşme düzeninin nasıl kurulacağını çocuğu görme hakkı rehberinde anlattım. Görüşmelerin teslim yerinde ya da kararda belirlenen gün ve saatlerde yapılması, birlikte yaşama iddiasına karşı sizi korur.

Aylık geri istenirse ne kadar geriye gidilir?

Birlikte yaşama belirlenirse, yersiz sayılan ödemeler geri istenir. Yersiz ödeme kişinin kasıtlı ya da kusurlu davranışından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık ödemeler, ödeme tarihlerinden itibaren kanuni faiziyle geri alınır (5510 sayılı Kanun m. 96). Borç, almakta olduğunuz bir aylık varsa ondan yüzde 25 oranında kesilerek de tahsil edilebilir.

Kural 01.10.2008'de yürürlüğe girdiği için, birliktelik daha önce başlamış olsa bile bu tarihten önceki döneme borç çıkarılmaz (Yargıtay 10. HD, 2025/8418 E., 2025/15785 K., 20.11.2025). Konya'daki bir dosyada Yargıtay, borç dönemi belirlenirken on yıllık sınırın gözetilmesini ve birlikte yaşamanın abonelik, seçmen, adres ve sağlık kayıtlarıyla şüpheye yer bırakmayacak biçimde ortaya konulmasını istedi (Yargıtay 10. HD, 2025/939 E., 2026/946 K., 05.02.2026).

Aylık alan kız sağlık güvencesinden yararlanır mı?

Evet. Sosyal güvenlik kanunlarına göre gelir ya da aylık alan kişiler genel sağlık sigortalısı sayılır (5510 sayılı Kanun m. 60). Babasından ölüm aylığı alan boşanmış kız da bu kapsamdadır. Evlenme ödeneği alıp iki yıllık süre dolmadan boşanan kadın ise aylık bağlanmasa bile bu süre boyunca genel sağlık sigortalısı sayılır.

Babanın aylığı düşükse ne olur?

Kanun, aylıklar için en düşük bir toplam ödeme tutarı belirler. Bugünkü metinde bu tutar 23.552 liradır ve ölüm aylığında hak sahiplerinin hisseleri oranında uygulanır (5510 sayılı Kanun ek m. 19). Hesaplanan aylık bu tutarın altında kalırsa, aradaki fark Hazineden karşılanır. Alacağınız tutarı SGK'dan öğrenirken bu tamamlamanın yapılıp yapılmadığını da sorun.

Babanız Emekli Sandığı'na tabiyse ne olur?

Babanız 2008'den önce Emekli Sandığı'na tabi memur ya da emekliyse, aylıklar ve hak sahipliği geçiş hükümleri uyarınca, yürürlükten kaldırılmış hükümleri de dahil Emekli Sandığı Kanunu'na göre değerlendirilir (5510 sayılı Kanun geçici m. 4). Bu durumda şartların ayrıntısı SGK sistemindeki yetim aylığından farklı olabilir; başvurunuzda babanızın hangi sisteme tabi olduğunu belirtin.

Aylık başvurunuz reddedilirse ya da aylığınız kesilirse ne yapmalısınız?

Sosyal güvenlik mevzuatından doğan uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce SGK'ya başvurmak zorunludur. Kurum altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır ve ancak bundan sonra dava açılabilir (7036 sayılı Kanun m. 4). Bu uyuşmazlıklar kural olarak iş mahkemelerinde görülür (5510 sayılı Kanun m. 101).

Başvurunuzda ret gerekçesini dikkatle okuyun. Çalışma kaydı, kendi aylığınız ya da evlenme ödeneği nedeniyle verilen bir ret, belgeyle düzeltilebilecek bir eksiklikten kaynaklanıyor olabilir. Birlikte yaşama gerekçesiyle verilen kesme kararına karşı ise denetim raporunu isteyin ve raporda dayanılan her olguya karşı delil toplayın. Kurumun cevabını yazılı olarak alın; ret yazısı ve başvuru tarihinizi gösteren belge, dava açarken gerekecektir.

Ne yapmalısınız?

1. Boşanmanın kesinleşmesini izleyin. Kesinleşme tarihini öğrenin ve kararın kesinleşmiş örneğini alın.
2. Hemen başvurun. Özellikle aylığınız daha önce kesildiyse, her gecikme bir aylık kayıp demektir.
3. Çalışma durumunuzu kontrol edin. Sigortalı çalışıyorsanız aylık bağlanmaz; çalışmaya başlarsanız aylık kesilir.
4. Evlenme ödeneğini sorgulayın. Ödenek aldıysanız iki yıllık sürenin ne zaman dolduğunu öğrenin.
5. Diğer hak sahiplerini hesaba katın. Annenizin ve kardeşlerinizin aylığı, sizin payınızı etkileyebilir.
6. Eski eşle yaşamayın. Aynı adreste yaşamak aylığın kesilmesine ve yüksek bir borca yol açar.
7. Ret kararına süresinde itiraz edin. Önce SGK'ya başvurun, cevap gelmezse ya da talep reddedilirse iş mahkemesinde dava açın.

Sonuç

Boşanan kadın, ölen anne ya da babasının aylığından pay alabilir. Bunun için boşanmanın kesinleşmiş olması, kadının sosyal güvenlik kanunu kapsamında çalışmaması ve kendi sigortalılığından aylık almaması gerekir. Pay kural olarak aylığın yüzde 25'idir; anasız ve babasız kalan kız için yüzde 50'ye çıkar ve anne ile babadan doğan iki aylık, kanundaki oranlarla birlikte ödenebilir.

Hakkın korunması, başvurunun zamanında yapılmasına ve boşanmadan sonraki yaşam düzenine bağlıdır. Aylığınız daha önce kesildiyse başvurduğunuz tarihten itibaren yeniden bağlanacağını, boşandığınız eşle fiilen birlikte yaşamanın ise aylığın kesilmesine ve ödenenlerin geri istenmesine yol açacağını unutmayın.

Boşanmanın sosyal güvenlik haklarınıza etkisini belgelerinizle birlikte değerlendirmek isterseniz boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.