Evet. Anlaşmalı boşanma kararına karşı, gerekçeli kararın size tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilirsiniz (HMK m. 345). Karar kesinleşinceye kadar anlaşmadan dönmek mümkündür; ama sonuç, dönen eşin davacı mı davalı mı olduğuna göre değişir: davacının kanun yolu dilekçesinde "anlaşmalı boşanmadan vazgeçtim" demesi feragat niteliğinde sayılmıştır (Yargıtay 2. HD, 2012/5328 E., 2012/23373 K., 03.10.2012). Tebliğden sonra istinaftan feragat ettiyseniz veya karar kesinleştiyse itiraz yolu kapanır; geriye yalnız sınırlı sebeplerle yargılamanın yenilenmesi kalır.
- İstinaf süresi iki haftadır. Süre, gerekçeli kararın size tebliğiyle başlar.
- Tebliğden önce istinaftan feragat edilemez. Karar günü verilen feragat dilekçesi hüküm doğurmaz.
- Davacının vazgeçmesi feragat sayılabilir. Bu durumda dava feragat nedeniyle reddedilir.
- Davalının vazgeçmesi davayı çekişmeliye taşıyabilir. Mahkeme dilekçe ve delil için süre vermelidir.
- İstinaftan feragat geri alınamaz. Feragatten önce gerekçeli kararı protokolle karşılaştırın.
- İnceleme istinaf sebepleriyle sınırlıdır. Neye itiraz ettiğinizi açıkça yazın (HMK m. 355).
- İrade sakatlığını boşanma dosyasında ileri sürün. Ayrı bir mal rejimi davasında incelenmeyebilir.
- Kesinleşen karar için yargılamanın yenilenmesi dar bir yoldur. Hilenin karara etkisi ispatlanmalıdır.
Hangi aşamada ne yapabilirsiniz?
Anlaşmalı boşanma kararı, duruşmada açıklandığı gün değil kesinleştiği gün hüküm doğurur. İtiraz imkânınız da bu takvime göre değişir:
| Aşama | Ne yapabilirsiniz? | Dayanak |
|---|---|---|
| Duruşmada, karar açıklanmadan önce | Protokolü kabul etmeyebilirsiniz; davalı vazgeçerse dava çekişmeli görülür | TMK m. 166/3; Yargıtay 2. HD, 2024/1117 E., 2024/8212 K., 04.11.2024 |
| Karar açıklandı, gerekçeli karar tebliğ edilmedi | İstinaftan feragat edemezsiniz; süre henüz başlamadı | HMK m. 349/1 |
| Tebliğden itibaren iki hafta | İstinaf yoluna başvurabilirsiniz | HMK m. 345 |
| Karşı taraf istinafa başvurdu | İki hafta içinde cevap verebilir, katılma yoluyla siz de başvurabilirsiniz | HMK m. 347, 348 |
| İstinaftan feragat ettiniz | Geri dönülmez | Yargıtay 2. HD, 2024/1195 E., 2024/8595 K., 12.11.2024 |
| Gerekçeli karar protokolden farklı | Tavzih veya istinaf istenebilir | HMK m. 305; Yargıtay 2. HD, 2023/8696 E., 2024/7482 K., 16.10.2024 |
| Karar kesinleşti | Yalnız kanunda sayılan sebeplerle yargılamanın yenilenmesi | HMK m. 375, 377 |
Tebliğden önce verilen feragatin hüküm doğurmadığı ve kararın kesinleşmediği bir dosyayı anlaşmalı boşanma ne kadar sürer rehberinde anlattım; kesinleşmenin bütün yollarını boşanma kararı ne zaman kesinleşir rehberinde bulabilirsiniz.
Kimin vazgeçtiği sonucu değiştirir
Anlaşmalı boşanma, iki eşin iradesinin hüküm kesinleşinceye kadar ayakta kalmasına dayanır. Bu irade bozulduğunda sonuç, vazgeçen eşin davadaki konumuna göre ayrılır.
İzmir'deki bir aile mahkemesi eşlerin anlaşmalı olarak boşanmasına karar verdi. Kararı temyiz eden davacı, temyiz dilekçesinde "anlaşmalı boşanmadan vazgeçtiğini" bildirdi. Yargıtay, davacının bu beyanının anlaşmalı boşanmadan feragat niteliğinde olduğunu belirterek, feragat çerçevesinde bir karar verilmek üzere hükmü bozdu.
Ne anlama geliyor? Davayı siz açtıysanız, kanun yolu dilekçesindeki vazgeçme beyanınız davanın feragat nedeniyle reddine yol açabilir. Feragat kesin hüküm gibi sonuç doğurur; yeni bir boşanma istemi için ileride yeniden dava açmanız gerekir.
Kadın, eşiyle uzun süredir uyumsuzluk yaşadıklarını da anlatarak anlaşmalı boşanma davası açtı. Erkek ilk duruşmada boşanmaktan vazgeçtiğini, anlaşmalı veya çekişmeli şekilde boşanmak istemediğini söyledi ve daha sonra karşı dava açtı. İlk derece mahkemesi, çekişmeli boşanma dilekçesi verilmediği gerekçesiyle kadının davasını usulden reddetti ve erkeğin davasını ayırdı; bölge adliye mahkemesi istinafı reddetti. Yargıtay, anlaşma bozulunca davanın çekişmeli boşanma olarak görülmesi gerektiğini belirtti. Mahkemenin kesin süre verip ihtarda bulunmadan, dilekçeler aşamasını tamamlamadan davayı reddetmesini ve karşılıklı davaları ayırmasını hatalı bularak kararı bozdu.
Ne anlama geliyor? Anlaşmalı dava dilekçenize evliliğin neden sürdürülemediğini kısaca yazmanız, eşiniz vazgeçerse davanın çekişmeli olarak devam etmesini kolaylaştırır.
| Kim, ne zaman vazgeçiyor? | Sonuç | Karar |
|---|---|---|
| Davacı, kanun yolu dilekçesinde vazgeçiyor | Feragat sayılabilir; dava feragat nedeniyle reddedilir | Yargıtay 2. HD, 2012/5328 E., 2012/23373 K., 03.10.2012 |
| Davacı davayı geri alıyor, davalı açıkça kabul ediyor | Dava açılmamış sayılır | HMK m. 123; Yargıtay HGK, 2025/464 E., 2025/809 K., 10.12.2025 |
| Davalı duruşmada vazgeçiyor | Dava çekişmeli olarak görülür | Yargıtay 2. HD, 2024/1117 E., 2024/8212 K., 04.11.2024 |
| Davalı vazgeçiyor, davacı ayrı dava açacağını bildiriyor | Dava reddedilebilir | Yargıtay 2. HD, 2012/16931 E., 2013/3057 K., 11.02.2013 |
| Eşlerden biri kararı istinaf ederek anlaşmadan dönüyor | Karar kaldırılabilir, dosya çekişmeli yargılanır | Yargıtay 2. HD, 2024/679 E., 2024/8004 K., 30.10.2024 |
Davanın geri alınması ile feragat aynı şey değildir. Geri alma davalının açık rızasına bağlıdır ve dava açılmamış sayılır (HMK m. 123); feragat ise karşı tarafın rızasına bağlı değildir ve kesin hüküm gibi sonuç doğurur (HMK m. 311). Hukuk Genel Kurulu, istinaf süresi içinde davacının verdiği ve davalının kabul ettiği vazgeçme dilekçesini davanın geri alınması olarak nitelendiren direnme kararını, oyçokluğuyla onamıştır (Yargıtay HGK, 2025/464 E., 2025/809 K., 10.12.2025). Feragatin bütün sonuçlarını boşanma davasından feragat rehberinde anlattım.
İstinaf dilekçesinde neleri ileri sürebilirsiniz?
Bölge adliye mahkemesi, kamu düzenine aykırılık dışında, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı inceleme yapar (HMK m. 355). Bu nedenle "karara itiraz ediyorum" demek yetmez; neye itiraz ettiğinizi tek tek yazın:
| İtiraz sebebi | Açıklama | İlgili karar veya kural |
|---|---|---|
| Anlaşmadan dönme | Kesinleşmeden önce iradenizin değiştiğini bildirmek | Yargıtay 2. HD, 2024/679 E., 2024/8004 K., 30.10.2024 |
| Bizzat dinlenmeme | Duruşmaya katılmadığınız hâlde anlaşmalı boşanma kararı verilmesi | Yargıtay 2. HD, 2015/21026 E., 2016/14437 K., 07.11.2016 |
| Kabul edilmemiş değişiklik | Hâkimin protokole sizin kabulünüz olmadan hüküm eklemesi | Yargıtay 2. HD, 2016/25723 E., 2018/12450 K., 05.11.2018 |
| Bir yıl şartı | Evlilik bir yılı doldurmadan anlaşmalı boşanma kararı verilmesi | TMK m. 166/3 |
| Protokolden farklı hüküm | Gerekçeli kararın protokoldeki bir maddeyi farklı yazması | Yargıtay 2. HD, 2023/8696 E., 2024/7482 K., 16.10.2024 |
| İrade sakatlığı | Hata, aldatma veya korkutma altında protokol imzalamak | TBK m. 30-39; HMK m. 311 |
Protokolün hükme geçirilmesinde hâkimin yetkisini ve değişiklik önerisini tek celsede boşanma rehberinde, istinafın genel usulünü ve harcını boşanma davasında istinaf rehberinde anlattım.
İrade sakatlığı nerede ileri sürülür?
Protokolü hata, aldatma veya korkutma altında imzaladığınızı düşünüyorsanız bunu boşanma dosyası içinde ve süresinde ileri sürün. Kesinleşmiş boşanma kararını başka bir davada tartışmaya açmak sonuç vermeyebilir:
Eşler 07.01.2020 tarihli protokolle anlaşmalı olarak boşandı; protokolde tazminat ve mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacak talepleri bulunmadığı yazıldı ve karar istinaftan feragatle 30.01.2020'de kesinleşti. Eşlerden biri daha sonra katılma alacağı davası açtı ve boşanma sırasında iradesinin hile, aldatma ve korkutmayla sakatlandığını ileri sürdü. İlk derece mahkemesi, eşlerin boşanma davasında iradelerini serbestçe açıkladıklarını beyan ettiklerini, irade sakatlığı olsa bile bunun bu davada incelenemeyeceğini ve kesinleşen boşanma kararı için yargılamanın yenilenmesi davası açıldığının da ileri sürülmediğini belirterek davayı reddetti. Bölge adliye mahkemesi istinafı reddetti, Yargıtay kararı onadı.
Ne anlama geliyor? İrade sakatlığı iddiasını, karar kesinleşmeden istinafla; kesinleştikten sonra ise yargılamanın yenilenmesi yoluyla ileri sürün. Ayrı bir mal rejimi davasında bu iddia incelenmeyebilir.
Feragat ve kabul için kanun ayrıca bir imkân tanır: irade bozukluğu hâllerinde feragat ve kabulün iptali istenebilir (HMK m. 311). Anlaşmalı boşanmada malî sonuçlar ve mal rejimi talepleri konusunda protokolün kapsamını anlaşmalı boşanma şartları rehberinde anlattım.
Karar kesinleştikten sonra ne kalır?
Kesinleşen anlaşmalı boşanma kararına karşı istinaf veya temyiz yoluna gidilemez. Geriye yargılamanın yenilenmesi kalır; bu yol yalnız kanunda sayılan sebeplerle açılır. Anlaşmalı boşanmada ileri sürülebilecek sebeplerden biri, lehine karar verilen tarafın karara tesir eden hileli bir davranışta bulunmasıdır (HMK m. 375/1-h).
| Yargılamanın yenilenmesi | Açıklama |
|---|---|
| Sebepler | Kanunda sınırlı olarak sayılmıştır (HMK m. 375) |
| Süre | Hilenin farkına varıldığı tarihten itibaren üç ay, her hâlde kesinleşmeden itibaren on yıl (HMK m. 377) |
| İspat | Hilenin karara etkisi somut delillerle ortaya konmalı |
| Sonuç | Talep kabul edilirse yargılama yeniden yapılır |
Korkutma ve hile iddiasıyla yargılamanın yenilenmesi istenen bir anlaşmalı boşanma dosyasında ilk derece mahkemesi, duruşmaya katılan kişinin başvuran olmadığına veya imzanın ona ait olmadığına ilişkin bir iddia bulunmadığını tespit ederek talebi reddetmiş, Yargıtay bu kararı onamıştır (Yargıtay 2. HD, 2023/8763 E., 2024/2370 K., 03.04.2024).
Protokoldeki bir borcun yerine getirilmemesi ise itiraz konusu değildir. Kesinleşen karara ekli protokol, ayrı bir hukuki dayanak oluşturur ve alacak veya tapu iptali ve tescil gibi davalarla istenebilir (Yargıtay 2. HD, 2023/7783 E., 2024/3118 K., 02.05.2024); bunun yollarını anlaşmalı boşanma protokolü rehberinde anlattım.
Eşiniz karara itiraz ettiyse
- İstinaf dilekçesinin tebliğ tarihini not edin.
Cevap için iki haftanız vardır (HMK m. 347/2).
- Cevabınızı yazın.
Kararın neden korunması gerektiğini, protokolün serbest iradeyle imzalandığını ve duruşmadaki beyanları gösterin.
- Katılma yoluyla başvuruyu değerlendirin.
Siz de kararın bir bölümüne itiraz etmek istiyorsanız cevap dilekçenizle istinafa başvurabilirsiniz (HMK m. 348).
- Asıl başvuru geri çekilirse sonucu bilin.
Asıl başvuran feragat ederse katılma yoluyla başvurunuz da reddedilir (HMK m. 348/2).
- Çekişmeli yargılamaya hazırlanın.
Karar kaldırılırsa kusur, tazminat, nafaka ve velayet tek tek incelenebilir; delillerinizi şimdiden toplayın.
İstinaf yoluna başvurmadan önce şu soruyu cevaplayın: kararı tümüyle mi, yoksa yalnız bir maddesini mi değiştirmek istiyorsunuz? Anlaşmadan dönmek, haftalar içinde bitebilecek bir dosyayı çekişmeli bir yargılamaya dönüştürebilir; Alanya'daki dosyada karar kaldırıldıktan sonra dava dört yılı aşmıştır (Yargıtay 2. HD, 2024/679 E., 2024/8004 K., 30.10.2024). Bu kararı vermeden önce dosyanızı birlikte değerlendirmek isterseniz boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Anlaşmalı boşanma kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir (HMK m. 345).
İstinaf süresi ne zaman başlar?
Süre, gerekçeli kararın size usulen tebliğ edildiği gün başlar; kararın duruşmada açıklanması süreyi başlatmaz (HMK m. 345).
Karar günü istinaftan feragat ettik; bu geçerli mi?
Hayır. Taraflar ilamın kendilerine tebliğinden önce istinaf yoluna başvurma hakkından feragat edemez (HMK m. 349/1).
Davayı ben açtım, şimdi vazgeçtim; ne olur?
Kanun yolu dilekçesindeki vazgeçme beyanı feragat niteliğinde sayılmış ve feragat çerçevesinde karar verilmek üzere hüküm bozulmuştur (Yargıtay 2. HD, 2012/5328 E., 2012/23373 K., 03.10.2012).
Eşim duruşmada vazgeçti; dava ne olur?
Dava çekişmeli boşanma olarak görülür; mahkeme dilekçe ve delil için usulüne uygun süre vermelidir (Yargıtay 2. HD, 2024/1117 E., 2024/8212 K., 04.11.2024).
İstinaftan feragat ettikten sonra dönebilir miyim?
Hayır. Feragat kesin hüküm gibi sonuç doğurur ve feragatten dönülemez (Yargıtay 2. HD, 2024/1195 E., 2024/8595 K., 12.11.2024).
Protokolü baskı altında imzaladım; ne yapabilirim?
Karar kesinleşmeden istinaf dilekçenizde irade sakatlığını açıkça ileri sürün. Kesinleşmişse yargılamanın yenilenmesi yolu vardır; bu iddia ayrı bir mal rejimi davasında incelenmeyebilir (Yargıtay 2. HD, 2022/7032 E., 2023/5046 K., 01.11.2023).
Gerekçeli karar protokolden farklı yazıldıysa ne yapmalıyım?
Tavzih isteyebilir ya da süresinde istinafa başvurabilirsiniz (HMK m. 305). Feragat dilekçesi vermeden önce hüküm fıkrasını protokolle karşılaştırın.
Kesinleşen anlaşmalı boşanma kararı iptal edilebilir mi?
Ancak yargılamanın yenilenmesi sebeplerinden biri varsa; hileye dayanan başvuruda süre, hilenin farkına varıldığı tarihten itibaren üç ay ve her hâlde on yıldır (HMK m. 375, 377).
Eşim istinafa başvurdu; ben de kararın bir kısmına itiraz edebilir miyim?
Evet. İstinaf dilekçesi size tebliğ edilince, süreniz geçmiş olsa bile cevap dilekçenizle katılma yoluyla başvurabilirsiniz (HMK m. 348).
Kaynaklar ve Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 123, 305, 311, 345, 347, 348, 349, 355, 375, 377
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 30-39
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2012/5328 E., 2012/23373 K., 03.10.2012
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2024/1117 E., 2024/8212 K., 04.11.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2022/7032 E., 2023/5046 K., 01.11.2023
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2025/464 E., 2025/809 K., 10.12.2025
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2012/16931 E., 2013/3057 K., 11.02.2013