Boşanma Davasında İstinaf 2026: Süre, Dilekçe, İnceleme ve Temyiz

Boşanma kararı beklediğiniz gibi çıkmadığında ilk duygu öfke ya da hayal kırıklığıdır; hemen ardından da "bu karar böyle kalacak mı?" sorusu gelir. Cevap büyük ölçüde sizin elinizdedir, ama kanunun size tanıdığı süre kısadır ve istinaf dilekçesinde yazmadığınız bir itiraz kural olarak hiç incelenmez.

Meslek hayatım boyunca istinaf aşamasında kazanılan dosyaların, ilk derecede dikkatle kurulmuş ve itirazları tek tek gerekçelendirilmiş dosyalar olduğunu gördüm. Bu rehberde istinaf süresini, dilekçenin içeriğini, harç muhtırasının tuzaklarını, karşı tarafın istinafına katılmayı, istinaf incelemesinde neye bakıldığını ve hangi kararların verilebildiğini ve temyiz aşamasını anlatıyorum.

İstinaf nedir, hangi kararlara başvurulur?

İstinaf, ilk derece mahkemesinin kararının bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinde hem hukuki hem maddi yönden incelenmesidir (HMK m. 341). Boşanma davasında aile mahkemesinin verdiği nihai karar, yani davanın kabulü veya reddi ile birlikte kurulan nafaka, tazminat, velayet ve kişisel ilişki (TMK m. 182) hükümleri istinafa tabidir (HMK m. 341/1).

Kanun, miktar veya değeri belirli bir sınırı geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararları kesin sayar; manevi tazminat davalarında ise miktara bakılmaksızın istinaf yolu açıktır (HMK m. 341/2). Bu parasal sınır her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir ve davanın açıldığı tarihteki sınır esas alınır (HMK ek m. 1). Boşanma talebi malvarlığına ilişkin olmadığından bu sınıra bağlı değildir.

İstinaf süresi

İstinaf süresi iki haftadır ve ilamın taraflardan her birine usulen tebliğiyle ayrı ayrı işlemeye başlar (HMK m. 345). Kısa kararın duruşmada açıklanması süreyi başlatmaz; süre gerekçeli kararın tebliğiyle başlar. Hafta olarak belirlenen süre, başladığı güne son haftada karşılık gelen günün tatil saatinde biter; son gün resmî tatile rastlarsa süre izleyen ilk iş günü çalışma saati sonunda biter (HMK m. 92, 93). UYAP üzerinden yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter (HMK m. 445/4).

• e-Tebligat: Belge elektronik adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır (7201 s. K. m. 7/a).
• Adli tatil: Adli tatil 20 Temmuz'da başlar, 31 Ağustos'ta biter (HMK m. 102). Boşanma davası adli tatilde görülecek işler arasında sayılmaz (HMK m. 103). Son günü tatile denk gelen süre, 1 Eylül'den başlayan bir hafta uzar ve 8 Eylül'de biter (Yargıtay 2. HD, 2021/2526 E., 2021/3729 K., 24.05.2021).
• Süre geçerse: Kararı veren mahkeme istinaf dilekçesini reddeder; bu ret kararına karşı da tebliğden itibaren iki hafta içinde istinafa başvurulabilir (HMK m. 346).

Kesinleşmenin bütün hâllerini ve adli tatil hesabını örneklerle boşanma kararı ne zaman kesinleşir rehberinde anlattım.

İstinaf dilekçesi nasıl yazılır?

Dilekçe, başvuranın kimliği ve imzasıyla kararı yeterince belli eden kayıtları taşıyorsa diğer unsurlar eksik olsa bile reddedilmez (HMK m. 342/3). Ama bu kural, sebeplerin yazılmamasının sonucunu ortadan kaldırmaz: bölge adliye mahkemesi ön incelemede başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmediğini tespit ederse öncelikle bu konuda karar verir (HMK m. 352/1-d). Dilekçeye karşı taraf sayısı kadar örnek eklenir (HMK m. 342/1).

Dilekçe kararı veren mahkemeye ya da başka bir yer mahkemesine verilebilir; başka mahkemeye verilen dilekçe kaydedilip kararı veren mahkemeye gönderilir (HMK m. 343). Başvuru, dilekçenin kaydedildiği tarihte yapılmış sayılır (HMK m. 343/3, 118). Elektronik imzanız veya mobil imzanız varsa dilekçeyi UYAP Vatandaş Portalı üzerinden de gönderebilirsiniz (HMK m. 445/2); son gün yapılan elektronik işlemlerde imzanın değil kaydın saatinin esas alındığını e-Devlet üzerinden boşanma davası rehberinde örnek kararla anlattım.

Süre tutum dilekçesi yeterli mi?

Gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce "kararı istinaf ediyoruz, gerekçemizi sonra sunacağız" diyen kısa dilekçeler verilebilir. Bu dilekçe başvuru yapıldığını gösterir; ama sebepler, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren işleyen iki haftalık süre içinde bildirilmelidir:

Süre tutum dilekçesi verildiyse başvuru yine de yapılmış sayılır: bir katılma alacağı dosyasında istinaf mahkemesi, süresinden sonra gelen gerekçeli dilekçeyle birlikte başvuruyu tümden süre yönünden reddetmişti. Yargıtay bu kararı bozdu; süre tutum dilekçesinin istinaf dilekçesi sayılması ve sebepler gösterilmediği için incelemenin kamu düzeni yönünden yapılması gerektiğini belirtti (Yargıtay 2. HD, 2024/4898 E., 2025/739 K., 23.01.2025).

Bu iskelet yalnız dilekçenin bölümlerini gösterir; kararın hangi yönüne itiraz ettiğinizi ve nedenini kendi dosyanızın delilleriyle yazmanız gerekir. Boşanmaya itirazınız yoksa sebepleri yalnız nafaka veya tazminat gibi fer'îlerle sınırlayın; bu durumda boşanma hükmü kesinleşir.

Harç ve giderler: bir haftalık kesin süre

İstinaf dilekçesi verilirken başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri dâhil tüm giderler ödenir. Eksiklik sonradan anlaşılırsa kararı veren mahkeme bir haftalık kesin süre verir ve tamamlanmazsa başvurudan vazgeçilmiş sayılacağını yazılı olarak bildirir; süre içinde tamamlanmazsa başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verilir (HMK m. 344). Aynı kural temyizde de uygulanır (HMK m. 366). 2026 istinaf ve temyiz harçlarının tutarlarını boşanma davası ücreti rehberinde verdim.

Karşı taraf istinaf ederse: cevap ve katılma yolu

İstinaf dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilir; karşı taraf tebliğden itibaren iki hafta içinde cevap verebilir (HMK m. 347). İstinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya kendi başvuru süresini geçirmiş olsa bile cevap dilekçesiyle katılma yolu ile istinafa başvurabilir; asıl başvuran buna iki hafta içinde cevap verebilir (HMK m. 348/1). Asıl başvuran başvurusundan feragat eder veya başvurusu esasa girilmeden reddedilirse katılma yoluyla yapılan başvuru da reddedilir (HMK m. 348/2). Aynı kurallar temyizde de uygulanır (HMK m. 366).

Karar temyizle ilgilidir; katılma yolunu düzenleyen 348. madde istinafta doğrudan, temyizde kıyasen uygulanır (HMK m. 366). Kendi başvuru süreniz dolmadıysa katılma yoluna güvenmek yerine asıl istinaf başvurusu yapın; asıl başvurunuz, karşı tarafın başvurusundan feragat etmesinden veya başvurusunun reddedilmesinden etkilenmez.

Bölge adliye mahkemesi neyi inceler?

İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır; bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğünde bunu kendiliğinden gözetir (HMK m. 355). Sınırlama iki yönlüdür: dilekçenize yazmadığınız konu kural olarak incelenmez, yazdığınız konu ise incelenmek zorundadır.

İstinafta yeni delil sunulabilir mi?

Kural olarak hayır. Bölge adliye mahkemesinde karşı dava açılamaz, davaya müdahale talebinde bulunulamaz, davanın ıslahı yapılamaz; resen gözetilecekler dışında ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenmez, yeni delillere dayanılamaz (HMK m. 357/1). İki istisna vardır: ilk derece mahkemesinde usulüne uygun gösterildiği hâlde incelenmeden reddedilen deliller ile mücbir bir sebeple gösterilemeyen deliller bölge adliye mahkemesince incelenebilir (HMK m. 357/3).

Bölge adliye mahkemesi hangi kararları verebilir?

Önce dosya üzerinde ön inceleme yapılır: incelemenin başka bir daireye ait olması, kararın kesin olması, başvurunun süresinde yapılmaması, başvuru şartlarının yerine getirilmemesi veya sebeplerin hiç gösterilmemesi hâlinde öncelikle bunlar hakkında karar verilir (HMK m. 352). Eksiklik yoksa:

Geri gönderme kararları kesindir ve temyiz edilemez (HMK m. 353/1-a, 362/1-g); dosya yeniden ilk derece mahkemesine döner ve yargılama orada eksiklik giderilerek sürer.

Yalnız bir taraf istinaf ederse: usuli kazanılmış hak

Kararı yalnız bir taraf kanun yoluna taşıdığında, karşı tarafın itiraz etmediği yönler başvuran lehine usuli kazanılmış hak oluşturabilir. Bu hak, dosya geri gönderilip yeniden karar verildiğinde de gözetilir:

Karar iki şeyi birlikte gösteriyor: bölge adliye mahkemesi önemli delilleri toplatmak için dosyayı geri gönderebilir (HMK m. 353/1-a); ama geri dönen dosyada verilen yeni karar, karşı tarafın itiraz etmediği yönlerde başvuran lehine oluşmuş hakları ortadan kaldıramaz. Kararın bir bölümü aleyhinizse, karşı tarafın başvurusuna güvenmeyin; kendi süreniz içinde siz de başvurun. Kamu düzenine aykırılığı ise bölge adliye mahkemesi her durumda kendiliğinden gözetir (HMK m. 355).

İstinaf sürerken evlilik ve nafaka

İstinaf yoluna başvurma kararın icrasını durdurmaz; nafaka kararlarında icranın geri bırakılmasına karar verilemez (HMK m. 350/1). Ancak kişiler hukuku ve aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m. 350/2): boşanma hükmü istinaf edildiyse evlilik karar kesinleşinceye kadar devam eder ve boşanma nüfusa işlenmez.

Nafaka bakımından da ayrım önemlidir. Dava açılınca hâkim, davanın devamı süresince eşlerin geçimine ilişkin geçici önlemleri alır (TMK m. 169). Yoksulluk nafakası (TMK m. 175) ise hukuken ancak kararın kesinleşmesinden itibaren hüküm ifade eder; karar tarihi ile kesinleşme arasındaki dönem için hükmedilen nafaka tedbir nafakası niteliğindedir (Yargıtay 2. HD, 2025/7554 E., 2026/1702 K., 16.02.2026). İstinaf yalnız fer'îlere yönelikse boşanma hükmü kesinleşir; bunun örneğini kesinleşme rehberinde verdim.

İstinaftan feragat

Taraflar, ilamın kendilerine tebliğinden önce istinaf hakkından feragat edemez. Başvuru yapıldıktan sonra feragat edilirse dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmez ve kararı veren mahkeme başvurunun reddine karar verir; dosya gönderilmiş ve henüz karara bağlanmamışsa başvuru feragat nedeniyle reddolunur (HMK m. 349). Davadan feragatle istinaftan feragatin farkını boşanma davasından feragat rehberinde anlattım.

İstinaf ne kadar sürer?

Kanunda istinaf incelemesi için bir karar süresi öngörülmemiştir. Adalet İstatistikleri 2025 kitabına göre 2025'te bir hukuk dosyasının ortalama görülme süresi istinaf aşamasında 371 gün, temyiz aşamasında 185 gündü. Bu ortalamalar yalnız boşanma dosyalarını değil, bütün hukuk dosyalarını kapsar. İstanbul dosyalarından örneklerle toplam süreyi boşanma davası ne kadar sürer yazısında ele aldım; dosyanın hangi aşamada olduğunu UYAP'tan boşanma davası sorgulama rehberindeki adımlarla izleyebilirsiniz.

İstinaftan sonra: temyiz

Bölge adliye mahkemesinin kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir; davada haklı çıkan taraf da hukuki yararı varsa temyize başvurabilir (HMK m. 361). Kanunda temyiz edilemeyen kararlar sayılmıştır; boşanma hükmü bu listede yer almaz (HMK m. 362).

Kanun yollarından geçerek kesinleşen kararların kesinleşme kaydını ilk derece mahkemesi yapar (HMK m. 302/5).

İstinafta yapılan beş hata

1. Süreyi karar tarihinden saymak. Süre, gerekçeli kararın size tebliğinden başlar; e-Tebligatta beşinci günün sonu esas alınır.
2. Yalnız süre tutum dilekçesiyle yetinmek. Sebepler tebliğden itibaren iki hafta içinde yazılmazsa inceleme kamu düzeniyle sınırlı kalır.
3. Her şeye itiraz edip hiçbir şeyi gerekçelendirmemek. İstinaf incelemesi gösterilen sebeplerle sınırlıdır; itirazınızı dosyadaki delille ilişkilendirin.
4. Harç muhtırasını ertelemek. Bir haftalık süre kesindir; tamamlanmayan başvuru yapılmamış sayılır.
5. İstinafta yeni delile güvenmek. İlk derece mahkemesinde gösterilmeyen delil kural olarak dinlenmez.

Kararınızın hangi yönlerden istinaf edilmesi gerektiğini ve dilekçenin süresinde, eksiksiz verilmesini değerlendirmek için İstanbul boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

İstinaf, kararı ikinci kez tartışma imkânıdır; ama bu imkânı dilekçenin içeriği belirler. Gerekçeli kararın tebliğ tarihini öğrenin, iki haftalık süre içinde itirazlarınızı delillere dayanarak tek tek yazın, harç muhtırasını beklemeden ödeyin ve ilk derecede göstermediğiniz bir delile güvenmeyin. Kararın yalnız bir bölümüne itiraz ediyorsanız bunu açıkça yazın; itiraz etmediğiniz boşanma hükmü kesinleşir.