Türk Medeni Kanunu · Vesayeti Gerektiren Hâllerin Sona Ermesi

TMK Madde 475: Savurganlık, Bağımlılık, Kötü Yaşama Tarzı ve Kötü Yönetimde Vesayetin Kaldırılması

Türk Medeni Kanunu'nun 475. maddesine göre savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kısıtlanmış kişinin vesayetin kaldırılmasını isteyebilmesi, en az bir yıldan beri vesayet altına alınmasını gerektiren sebeple ilgili bir şikâyete meydan vermemiş olmasına bağlıdır. Bu sayfada bir yıllık şartı, mahkemenin yapacağı araştırmayı, ispat yükünü, madde gerekçesini ve kararları bulacaksınız.

Av. Aydın AydarAv. Aydın AydarHazırlayan · Boşanma avukatı 5 yüksek mahkeme kararı Güncelleme: 26 Eylül 2026
Resmî metin4721 sayılı Türk Medeni Kanunu

İkinci Kitap: Aile Hukuku › Üçüncü Kısım: Vesayet › Üçüncü Bölüm: Vesayetin Sona Ermesi › Birinci Ayırım: Vesayeti Gerektiren Hâllerin Sona Ermesi › C. Diğer kısıtlılarda › II. Usulü

3. Savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetimde

Madde 475

  1. (1)Savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kısıtlanmış olan kişinin vesayetin kaldırılmasını isteyebilmesi, en az bir yıldan beri vesayet altına alınmasını gerektiren sebeple ilgili olarak bir şikâyete meydan vermemiş olmasına bağlıdır.
Yürürlük: 01.01.2002 · Yürürlüğe girdiğinden beri değişmedimevzuat.gov.tr

Fıkra numaraları atıf kolaylığı için eklenmiştir; metin, mevzuat.gov.tr'deki güncel resmî metinle aynıdır.

Bu sayfada
  1. Madde metni
  2. TMK 475 ne düzenler?
  3. Bir yıl şikâyetsizlik şartı
  4. Mahkemenin araştırması
  5. İspat
  6. İstemin sınırları
  7. Yargıtay kararları
  8. Madde gerekçesi
  9. 743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı
  10. Değişiklik geçmişi
  11. İlgili maddeler
  12. Sık sorulan sorular
Kısaca

TMK 475, 406. madde uyarınca kısıtlanan kişilerin vesayetin kaldırılmasını isteyebilmesini bir şarta bağlar. Savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetme sebebiyle kısıtlanan kişi, en az bir yıldan beri vesayet altına alınmasını gerektiren sebeple ilgili bir şikâyete meydan vermemişse vesayetin kaldırılmasını isteyebilir. Yargıtay, kısıtlamadan itibaren bir yıl geçmeden açılan istemin reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 2008/4294 E., 2008/8758 K., 17.06.2008). Mahkeme son bir yıldaki durumu re'sen araştırır; kısıtlı vekilinin beyanıyla yetinilemez (Yargıtay 8. HD, 2017/6755 E., 2017/13490 K., 23.10.2017).

Şikâyete meydan vermeme
Kısıtlanan kişinin, vesayet altına alınmasını gerektiren sebeple ilgili olarak en az bir yıl boyunca şikâyete yol açmaması (TMK m. 475).
Kötü yönetim
Malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini veya ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açma (TMK m. 406).
Re'sen araştırma
Mahkemenin, tarafların gösterdiği delillerle yetinmeden gerekli araştırmayı kendiliğinden yapması.

TMK 475 ne düzenler?

KonuKuralDayanak
KapsamSavurganlık, bağımlılık, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim sebebiyle kısıtlananlarTMK m. 406, 475
ŞartEn az bir yıldan beri sebeple ilgili şikâyete meydan vermemekTMK m. 475
SüreKısıtlamadan itibaren en az bir yıl geçmiş olmalıTMK m. 475
AraştırmaRe'sen; kolluk, tapu müdürlüğü ve belediye gibi kurumlardanTMK m. 475
Maddenin koşuluKısıtlanmış kişinin istemi bu şarta bağlanmıştırTMK m. 475
Diğer kısıtlama sebepleriResmî sağlık kurulu raporu veya istek sebebinin ortadan kalkmasıTMK m. 474, 476
Eski Kanun743 sayılı Kanun m. 419Gerekçe, s. 154

TBMM gerekçesine göre madde eski Kanun'un 419. maddesini karşılar; madde anlaştırılmak ve bazı kavramlara yeni karşılıklar verilmek suretiyle kaleme alınmıştır; hüküm değişikliği yoktur (S. Sayısı 723, s. 154). Eski Kanun da israf, ayyaşlık, suihal veya suiidare sebebiyle kısıtlanan kişinin, en az bir sene içinde şikâyete meydan vermemişse kısıtlamanın kaldırılmasını isteyebileceğini öngörüyordu. Tasarının 475. maddesi Adalet Komisyonunca aynen kabul edilmiştir (s. 476).

Dikkat

Bu maddede dikkat edilecek ilk nokta, bir yıllık sürenin kaldırma isteminin şartı olmasıdır (Yargıtay 2. HD, 2008/4294 E., 2008/8758 K., 17.06.2008). İkinci nokta, mahkemenin son bir yıldaki durumu re'sen araştırmasıdır; bir dosyada alınan sağlık kurulu raporu bu araştırmanın yerini tutmamıştır (Yargıtay 18. HD, 2014/12828 E., 2014/17761 K., 08.12.2014). Üçüncü nokta, sebebin ortadan kalktığını ileri süren kişinin bunu ispatlaması gerektiğidir (Yargıtay HGK, 2009/2-17 E., 2009/46 K., 04.02.2009).

Bir yıl şikâyetsizlik şartı

  • Kural: Kısıtlı, en az bir yıldan beri sebeple ilgili şikâyete meydan vermemiş olmalıdır.
  • Süre: Kısıtlamadan itibaren bir yıl geçmeden istem reddedilir.
  • Kapsam: 406. madde uyarınca kısıtlananlar.

Madde, 406. maddedeki sebeplerle kısıtlanan kişinin vesayetin kaldırılmasını isteyebilmesini, en az bir yıldan beri vesayet altına alınmasını gerektiren sebeple ilgili olarak bir şikâyete meydan vermemiş olmasına bağlar (TMK m. 406). Aranan şikâyetsizlik, kısıtlamayı gerektiren sebeple ilgilidir. Yargıtay, kısıtlama tarihinin üzerinden en az bir yıllık süre geçmiş olmasını dava açılabilmesinin koşulu saymış ve bir yıl dolmadan açılan istemin reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 2008/4294 E., 2008/8758 K., 17.06.2008).

Gerekçeye göre madde eski Kanun'un 419. maddesini karşılar ve hüküm değişikliği yoktur (S. Sayısı 723, s. 154); eski Kanun da kısıtlanan kişinin en az bir sene içinde şikâyete meydan vermemişse kısıtlamanın kaldırılmasını isteyebileceğini öngörüyordu. Şartlar gerçekleşmişse vesayetin sona ermesine karar verilir; Yargıtay, 475. maddedeki koşulların oluştuğu bir dosyada aksi yönde kurulan hükmü bozmuştur (Yargıtay 2. HD, 2007/14105 E., 2007/14194 K., 23.10.2007).

Mahkemenin araştırması

  • İlke: Re'sen araştırma ilkesi geçerlidir.
  • Kapsam: Son bir yıldaki davranış ve kısıtlama sebebinin sürüp sürmediği.
  • Yol: Kolluk, tapu ve belediye araştırması; taraf delilleri; gerekirse bilirkişi.

Vesayet davaları kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkeme, kısıtlının son bir yıl içinde kısıtlama sebebini oluşturan davranışlarda bulunup bulunmadığını ve kısıtlama sebebinin ortadan kalkıp kalkmadığını re'sen araştırır. Yargıtay, kısıtlı vekilinin beyanına itibar edilerek araştırma yapılmadan istemin kabul edilmesini (Yargıtay 8. HD, 2017/6755 E., 2017/13490 K., 23.10.2017) ve yalnız kısıtlı ile vasinin duruşmadaki beyanlarına dayanılarak kısıtlılığın sona erdiğinin tespit edilmesini eksik inceleme saymıştır (Yargıtay 8. HD, 2017/8174 E., 2018/434 K., 16.01.2018).

Araştırmanın kapsamı da kararlarda belirtilmiştir: kolluk kuvvetleri, tapu müdürlüğü ve belediye gibi kurumlardan araştırma yaptırılmalı, kısıtlının beyanı alınmalı, taraf delilleri toplanmalı ve gerekirse bilirkişi incelemesi yapılmalıdır; bu dosyada alınan sağlık kurulu raporu 475. maddedeki araştırmanın yerini tutmamıştır (Yargıtay 18. HD, 2014/12828 E., 2014/17761 K., 08.12.2014). Duruşma yapılıp sağlık kurulu raporu ve sosyal inceleme raporu alınan başka bir dosyada da 406. madde yönünden inceleme ve araştırma yapılmadan kısıtlılığa son verilmesi bozulmuştur (Yargıtay 8. HD, 2017/14568 E., 2018/627 K., 17.01.2018).

İspat

  • Yük: Sebebin ortadan kalktığını ileri süren bunu ispatlar.
  • İlgisiz rapor: Kısıtlama sebebiyle ilgisi olmayan rapor sonucu değiştirmez.
  • Oy durumu: Karar oyçokluğuyla verilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu, malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kısıtlanan davacının vesayetin kaldırılması isteminde, kısıtlama sebebiyle ilgisi olmayan bir konudaki raporun kısıtlılığın devamına veya kaldırılmasına etkisi bulunmadığını, herkesin iddiasını ispatlaması gerektiğini ve sebebin ortadan kalktığını ispatlayamayan davacının istemi bakımından Özel Daire bozma kararına uyulması gerektiğini oyçokluğuyla kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 2009/2-17 E., 2009/46 K., 04.02.2009).

İstemin sınırları

  • Kural: Mahkeme istem ve uyduğu bozma kararıyla bağlıdır.
  • Sonuç: Talep dışına çıkılarak verilen yeni kısıtlama kararı bozulmuştur.
  • Gerekçe: Hüküm ile gerekçe çelişmemelidir.

Yargıtay, 406. madde uyarınca kısıtlanan kişinin kaldırma isteminde, uyduğu bozma kararının gereğini yerine getirmeyen ve talep dışına çıkarak kişinin 405. madde uyarınca yeniden kısıtlanmasına karar veren mahkemenin kararını bozmuştur (Yargıtay 8. HD, 2019/3307 E., 2019/6124 K., 18.06.2019). Kısıtlama sebebine göre farklı usul kuralları uygulandığından, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle verilen kısıtlamanın kaldırılmasında resmî sağlık kurulu raporu aranır (TMK m. 474); istek üzerine verilen kısıtlamada ise kısıtlamayı gerektiren sebebin ortadan kalkması gerekir (TMK m. 476).

Uygulamada

Savurganlık veya kötü yönetim sebebiyle kısıtlanmış bir yakınınızın vesayetinin kaldırılmasını istiyorsanız, kısıtlama tarihinden itibaren en az bir yıl geçmiş olmasına dikkat edin ve bu sürede kısıtlama sebebiyle ilgili bir şikâyet bulunmadığını gösteren delilleri hazırlayın; tapu ve banka kayıtları, borç ve icra durumu ile tanık anlatımları bu delillere örnektir (TMK m. 475). Mahkemeden kolluk, tapu müdürlüğü ve belediye gibi kurumlardan araştırma yapılmasını isteyin; yalnız beyan veya sağlık kurulu raporu yeterli görülmemiştir. Vasiyseniz ve kısıtlılığın sürmesi gerektiğini düşünüyorsanız, bu yöndeki beyanınızı ve delillerinizi dosyaya sunun.

Yargıtay kararları

Aşağıdaki kararlar, 475. madde uyarınca savurganlık, bağımlılık, kötü yaşama tarzı veya kötü yönetim sebebiyle kısıtlanan kişinin vesayetin kaldırılması isteminde bir yıllık şartı, mahkemenin araştırmasını ve ispat yükünü gösteren kararlardan seçilmiştir. İlgililerin kimlik, sağlık ve bağımlılık bilgilerine yer verilmemiştir. Kararlar resmî karar arama sistemlerinden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2008/4294 E. · 2008/8758 K.17.06.2008

406. maddedeki sebeplerle kısıtlanan kişi, kısıtlamadan itibaren en az bir yıl geçmeden vesayetin kaldırılmasını isteyemez

Davacı, 406. maddedeki sebeple 28.07.2006 tarihinde kısıtlanmıştı. Kısıtlamadan bir yıl geçmeden, 18.04.2007 tarihinde vesayetin kaldırılmasını istedi; mahkeme istemi esastan inceleyerek hüküm kurdu.

“Kısıtlama tarihinin üzerinden en az bir yıllık süre geçmiş olması dava açılabilmesinin koşuludur. İş bu dava, en az bir yıl geçmeden 18.4.2007 tarihinde açıldığına göre, isteğin reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.”

Ne anlama geliyor? Karar, 475. maddedeki bir yıllık sürenin kaldırma isteminin ön şartı olduğunu gösterir. Daire, kısıtlama tarihinden itibaren en az bir yıl geçmeden açılan istemin bu sebeple reddedilmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur. Maddeye göre ayrıca bu süre içinde vesayet altına alınmayı gerektiren sebeple ilgili bir şikâyete meydan verilmemiş olması aranır (TMK m. 406).

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi2017/6755 E. · 2017/13490 K.23.10.2017

Kısıtlı vekilinin beyanıyla yetinilemez; son bir yıl içinde savurganlık veya kötü yönetimin sürüp sürmediği re'sen araştırılmalıdır

Kişi 2014'te savurganlık ve malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle 406. madde uyarınca kısıtlanmıştı. Kısıtlının vekili vesayetin kaldırılmasını istedi; mahkeme vekilin beyanına itibar ederek başka bir inceleme ve araştırma yapmadan istemi kabul etti.

“Vesayet davalarının, kamu düzenini ilgilendiren ve res'en araştırma ilkesinin geçerli olduğu davalardan olduğu gözetilerek kısıtlının son bir yıl içerisinde savurganlık ve kötü yönetimde bulunup bulunmadığı, kısıtlılık nedenlerinin ortadan kalkıp kalkmadığı hususunda tarafların göstereceği deliller usulünce toplanıp gerekirse re'sen inceleme ve araştırma yapılmak suretiyle, sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle davanın kabulüne karar verilmesi”

Ne anlama geliyor? Karar, 475. maddedeki şartın mahkemece re'sen araştırılacağını gösterir. Vesayet davaları kamu düzenine ilişkin olduğundan Daire, kısıtlı vekilinin beyanına dayanılarak istemin kabul edilmesini eksik inceleme saymış; kısıtlının son bir yıl içinde savurganlık ve kötü yönetimde bulunup bulunmadığının, tarafların delilleri toplanarak ve gerekirse re'sen araştırma yapılarak belirlenmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi2014/12828 E. · 2014/17761 K.08.12.2014

Kaldırma isteminde yalnız sağlık kurulu raporu yetmez; 475. madde kapsamında kolluk, tapu müdürlüğü ve belediye gibi kurumlardan araştırma yapılmalıdır

Kişi 2011'de 406 ve 408. maddeler uyarınca kısıtlanmıştı. Mahkeme dosyayı kendiliğinden ele alarak kısıtlamayı kaldırdı; Daire bu kararı gerekli araştırmalar yapılmadığı gerekçesiyle bozdu. Bozmadan sonra mahkeme kişi hakkında sağlık kurulu raporu aldırdı ve kısıtlamayı yeniden kaldırdı.

“Yukarıda gösterilen yasal düzenlemeler dikkate alındığında Türk Medeni Kanununun 475. maddesi kapsamında kolluk kuvvetleri, tapu müdürlüğü ve belediye gibi kurumlardan gerekli araştırma ve inceleme yaptırılarak, kısıtlının beyanının alınmasından, taraf delillerinin toplanması ve gerektiği takdirde bilirkişi incelemesi de yapılmasından sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi yerine davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.”

Ne anlama geliyor? Karar, 475. madde kapsamındaki kısıtlılarda yapılacak araştırmanın içeriğini gösterir. Daire, bozmadan sonra alınan sağlık kurulu raporunu 475. maddede öngörülen araştırmanın yerine geçecek bir inceleme saymamış; kolluk kuvvetleri, tapu müdürlüğü ve belediye gibi kurumlardan araştırma yaptırılması, kısıtlının beyanının alınması, taraf delillerinin toplanması ve gerekirse bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2009/2-17 E. · 2009/46 K.04.02.2009

Kötü yönetim sebebiyle kısıtlanan kişi, vesayeti gerektiren sebebin ortadan kalktığını ispatlamalıdır; kısıtlama sebebiyle ilgisi olmayan bir rapor sonucu değiştirmez

Davacı, malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini ve ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açtığı gerekçesiyle 406. madde uyarınca kısıtlanmıştı. Vesayetin kaldırılmasını istedi ve mahkeme istemi kabul etti. Özel Daire, vesayeti gerektiren sebebin ortadan kalktığına ilişkin yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle kararı bozdu; mahkeme önceki kararında direndi.

“TMK.m.6 uyarınca herkesin iddiasını ispatlaması gerektiğine, davacının da iddiasını ispatlayamadığına göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.”

Ne anlama geliyor? Karar, 475. madde kapsamındaki kaldırma istemlerinde ispat yükünü gösterir. Hukuk Genel Kurulu, dosyada alınan ve kısıtlama sebebiyle ilgisi olmayan bir konudaki raporun kısıtlılığın devamına veya kaldırılmasına etkisi bulunmadığını belirtmiş; herkesin iddiasını ispatlaması gerektiğinden, sebebin ortadan kalktığını ispatlayamayan davacının istemi bakımından direnme kararını bozmuştur. Karar oyçokluğuyla verilmiştir (TMK m. 406).

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi2019/3307 E. · 2019/6124 K.18.06.2019

Kaldırma isteminde mahkeme talep ve bozma kararı dışına çıkarak kişiyi başka bir sebeple yeniden kısıtlayamaz

Kişi 2009'da 406. madde uyarınca kısıtlanmıştı. Kısıtlının vekili, kısıtlılık sebebinin ortadan kalktığını ileri sürerek vesayetin kaldırılmasını istedi. Mahkemenin istemi kabul eden ilk kararı, 406 ve 475. maddeler yönünden araştırma yapılmadığı gerekçesiyle bozuldu. Mahkeme bozmaya uydu; ancak sağlık kurulu raporu dahi almadan kişinin 405. madde uyarınca yeniden kısıtlanmasına karar verdi.

“Öncelikle, mahkemece vesayetin kaldırılmasına dair istemde eksik incelemeye dayalı bozma ilamına uyulmuş ise de gereği yerine getirilmemiş, hatta talep ve bozma dışına çıkılarak kısıtlı olan ve kişinin yeniden kısıtlanmasına karar verilmiştir.”

Ne anlama geliyor? Karar, kaldırma isteminin sınırlarını gösterir. İstem vesayetin kaldırılmasına ilişkin olduğu hâlde mahkeme, uyduğu bozma kararının gereğini yerine getirmemiş ve talep dışına çıkarak kişinin başka bir kısıtlama sebebiyle yeniden kısıtlanmasına karar vermiştir. Daire, bozmaya uyulduktan sonra bozma kararında yazılı hususları karşılayacak araştırmanın yapılması gerektiğini ve hüküm ile gerekçe arasında çelişki oluştuğunu belirterek kararı bozmuştur.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni

Madde gerekçesi

Madde gerekçesi

Madde 475- Yürürlükteki Kanunun 419 uncu maddesini karşılamaktadır. Madde anlaştırılmak ve bazı kavramlara yeni karşılıkları verilmek suretiyle kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), s. 154

Tasarının 475. maddesi Adalet Komisyonunca aynen kabul edilmiştir (S. Sayısı 723, s. 476); Kanun metni Tasarı metniyle aynıdır.

743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı

Eski Kanun'da maddenin karşılığı 419. maddeydi; madde "İsraf, ayyaşlık, suiidare halinde" kenar başlığını taşıyordu.

743 sayılı Türk Kanunu Medenisi m. 419 (mülga)

İsraf, ayyaşlık, suihal veya sui idare sebebiyle mahcur olan kimseler hacir altına alınmasını mucip fiilden dolayı en aşağı bir sene içinde bir güna şikayete meydan vermemiş ise bu baptaki hacrin ref'ini talebedebilir.

743 sayılı Kanun, mevzuat.gov.tr
743 sayılı Kanun m. 4194721 sayılı Kanun m. 475
Sebeplerİsraf, ayyaşlık, suihal, suiidareSavurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim
SüreEn az bir seneEn az bir yıl
ŞartKısıtlamayı gerektiren fiilden dolayı herhangi bir şikâyete meydan vermemekVesayet altına alınmayı gerektiren sebeple ilgili şikâyete meydan vermemek

Değişiklik geçmişi

TarihGelişmeDayanak
Tasarı aşamasıAdalet Komisyonu maddeyi aynen kabul ettiS. Sayısı 723, s. 476
01.01.2002Madde yürürlüğe girdi4721 s. K.

Madde 2002'den bu yana değişmemiştir. Bu sayfa hazırlanırken norm denetimi karar bankasında 475. maddenin itiraz veya iptal konusu olduğu bir karara rastlanmamıştır.

İlgili maddeler

İlgili maddeler
  • TMK m. 406: Savurganlık, bağımlılık, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim sebebiyle kısıtlama.
  • TMK m. 409: İlgilinin dinlenilmesi ve bilirkişi raporu.
  • TMK m. 472: Vesayetin kaldırılması.
  • TMK m. 473: Kaldırmanın ilânı.
  • TMK m. 474: Akıl hastalığı veya akıl zayıflığında kaldırma.
  • TMK m. 476: İstek üzerine kısıtlamada kaldırma.

Savurganlık veya kötü yönetim sebebiyle kısıtlanmış bir yakınınızın vesayetinin kaldırılması, eşinizin kısıtlılığı ya da aile hukukundan doğan diğer sorularınız için boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

TMK 475 ne diyor?

Savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetme sebebiyle kısıtlanan kişinin vesayetin kaldırılmasını isteyebilmesini, en az bir yıldan beri vesayet altına alınmasını gerektiren sebeple ilgili bir şikâyete meydan vermemiş olmasına bağlar.

Kısıtlamadan hemen sonra kaldırma istenebilir mi?

Hayır; kısıtlamadan itibaren bir yıl geçmeden açılan istemin reddedilmesi gerektiği belirtilmiştir (Yargıtay 2. HD, 2008/4294 E., 2008/8758 K., 17.06.2008).

Bir yıllık şart nasıl uygulanır?

Kısıtlama tarihinin üzerinden en az bir yıl geçmiş olması aranmış (Yargıtay 2. HD, 2008/4294 E., 2008/8758 K., 17.06.2008); kişinin en az bir yıldan beri kısıtlama sebebiyle ilgili bir şikâyete meydan vermemiş olması da gerekir (TMK m. 475).

Hangi şikâyetler dikkate alınır?

Vesayet altına alınmayı gerektiren sebeple ilgili şikâyetler (TMK m. 475).

Mahkeme kısıtlının veya vekilinin beyanıyla yetinebilir mi?

Hayır; son bir yıldaki durum re'sen araştırılmalıdır (Yargıtay 8. HD, 2017/6755 E., 2017/13490 K., 23.10.2017).

Hangi araştırmalar yapılır?

Kolluk kuvvetleri, tapu müdürlüğü ve belediye gibi kurumlardan araştırma, kısıtlının beyanı, taraf delilleri ve gerekirse bilirkişi incelemesi (Yargıtay 18. HD, 2014/12828 E., 2014/17761 K., 08.12.2014).

Sağlık kurulu raporu yeterli mi?

Bu kısıtlılar bakımından alınan sağlık kurulu raporu, 475. maddedeki araştırmanın yerini tutmamıştır (Yargıtay 18. HD, 2014/12828 E., 2014/17761 K., 08.12.2014).

İspat yükü kimdedir?

Hukuk Genel Kurulu, sebebin ortadan kalktığını ispatlayamayan davacının istemi bakımından Özel Daire bozma kararına uyulması gerektiğini oyçokluğuyla kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 2009/2-17 E., 2009/46 K., 04.02.2009).

Eski Kanun'da karşılığı var mıydı?

Evet; 743 sayılı Kanun'un 419. maddesi. Gerekçeye göre hüküm değişikliği yoktur.

Madde yürürlüğe girdiğinden beri değişti mi?

Hayır; madde 01.01.2002'den beri aynı metinle yürürlüktedir.

Av. Aydın Aydar
Av. Aydın Aydar Boşanma avukatı · İstanbul Barosu

1986'da İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu; 35 yılı aşkın süredir boşanma ve aile hukuku davalarında çalışıyor. Madde şerhleri resmî metin, TBMM gerekçesi ve Yargıtay ile Anayasa Mahkemesi kararları esas alınarak hazırlanır ve güncellenir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. Kanun metni yayın tarihindeki yürürlükteki metindir. Yayın: 26 Eylül 2026 · Son güncelleme: 26 Eylül 2026.

Hemen Ara WhatsApp