SEGBİS ile Boşanma Duruşmasına Katılım 2026 — Şartları ve Başvuru

Boşanma davalarında SEGBİS (Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi) ile duruşmaya uzaktan katılım, HMK m. 149 uyarınca haklı bir mazeretin varlığı halinde mümkündür. 2026 yılı uygulamalarında mahkemeler, özellikle hastalık, farklı şehirde ikamet veya yurtdışında bulunma gibi somut zorunlulukları gösteren dilekçeleri duruşmadan en az iki hafta önce sunmanız şartıyla kabul etmektedir.

Duruşma salonuna gitmenin mümkün olmadığı durumlar, davanın türüne ve yargılamanın aşamasına göre mahkemece farklı değerlendirilir. Talebin reddedilmesindeki en yaygın sebep, dilekçenin duruşmaya birkaç gün kala verilmesi ve adliyeler arası bağlantı müzekkerelerinin yetişmemesidir. Hâkim, teknik altyapının müsaitliği ve mazeretin ispatlanması durumunda dosyaya bir ara karar kurarak bağlantı sürecini başlatır.

Boşanma Davasında SEGBİS Hangi Hallerde Kabul Edilir?

Mahkemeler, SEGBİS talebini ancak tarafın bizzat hazır bulunmasını zorlaştıran somut bir fiziksel veya coğrafi engel (sağlık sorunu, şehir dışı ikamet, tutukluluk) olduğunda kabul eder. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, hâkime uzaktan dinleme konusunda geniş bir takdir yetkisi tanır; dolayısıyla sunulan her talep otomatik olarak onaylanmaz.

Uygulamada, farklı bir ilde yaşamak en sık karşılaşılan uzaktan katılım gerekçesidir. Kaza veya ağır hastalık geçiren bir tarafın hastaneden bağlantı kurması talep edilebilir, ancak bunun resmî bir sağlık heyet raporuyla belgelenmesi istenir. Cezaevinde tutuklu veya hükümlü olan eşler için ise mahkeme taraf talebi olmaksızın doğrudan SEGBİS bağlantısı kurulması yönünde cezaevi idaresine yazı gönderir. Mazeretinizin altını dolduran belgeleri dilekçenize eklemeniz dosyadaki kabul ihtimalini artırır.

Anlaşmalı Boşanmada SEGBİS İle Duruşmaya Katılmak Mümkün mü?

Anlaşmalı boşanmalarda TMK m. 166/3 gereği hâkimin tarafları bizzat dinlemesi kanuni bir zorunluluktur; ancak Yargıtay’ın güncel içtihatlarına göre bu dinleme SEGBİS vasıtasıyla da yapılabilir. Tarafların aynı anda farklı adliyelerdeki SEGBİS odalarında hazır bulunarak protokol şartlarını kabul ettiklerini açıklaması hukuken geçerlidir.

Bu süreçte eşlerden biri davanın açıldığı mahkeme salonunda bizzat bulunurken, diğer eş bulunduğu ilin adliyesindeki nöbetçi aile mahkemesi aracılığıyla ekrana yansıtılır. Hâkim kimlik tespitini yapar ve protokoldeki maddeleri ekrandaki eşe tek tek sorar. Sistemin bu şekilde işlemesinin istisnalarına Anlaşmalı Boşanmada Duruşmaya Katılmak Zorunlu mu? 2026 İstisnaları başlıklı içeriğimizde değinmiştik. İşlemler sırasında bağlantı koparsa veya kimlik doğrulamasında şüphe oluşursa, hâkim duruşmayı derhal başka bir güne erteler.

Yurtdışından Boşanma Duruşmasına SEGBİS ile Nasıl Katılınır?

Yurtdışında yaşayan bir tarafın Türk konsoloslukları veya büyükelçilikleri üzerinden SEGBİS ile duruşmaya katılması uygulamada mümkündür. Bunun için davanın görüldüğü mahkemenin, ilgili ülkedeki Türk konsolosluğuna istinabe (hukuki yardımlaşma) yazısı yazarak randevu saati oluşturması gerekir.

Bu aşamada zamanlama hatası yapmak süreci kilitler. Dışişleri ve Adalet Bakanlıkları arasındaki kurumsal yazışmalar haftalar sürebilir. Yurtdışı uzaktan katılım talebinizi duruşmadan en az 30-40 gün önce dosyaya sunmanız şarttır. Belirlenen gün ve saatte konsolosluk binasına giderek pasaport veya T.C. kimlik kartınızla doğrulanırsınız. Görevli eşliğinde kameranın karşısına geçip Türkiye’deki mahkemeye bağlanırsınız.

Çekişmeli Boşanmada SEGBİS Başvurusu ve Tanık Dinletme

Çekişmeli boşanma davalarında taraflar kadar tanıkların da SEGBİS ile dinlenmesi HMK kapsamında sıkça uygulanan bir yöntemdir. Tanık farklı bir ilde yaşıyorsa, bulunduğu yerin aile mahkemesi (veya aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi) aracı kılınarak eşzamanlı bağlantı kurulur.

Dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra taraflar delillerini ve tanık listelerini mahkemeye sunar. Tanığınız örneğin İzmir’de yaşıyorsa, tanık listesine adresini ekleyip karşısına net olarak “SEGBİS ile dinlenmesini talep ediyorum” yazmalısınız. Mahkeme, İzmir adliyesine bir talimat yazarak tanığın orada hazır edilmesini ister. Davanın asıl görüleceği merkeze dair usulleri Boşanma Davasında Yetkili Mahkeme yazısında görebilirsiniz. Sürecin mantığı, Başka Şehirden Boşanma Davası Açılabilir mi? Güncel 2026 Süreci konusunda işlenen istinabe kurallarıyla aynı şekilde çalışır.

Asgari Ücretli veya Maddi Durumu Yetersiz Eşler İçin SEGBİS

Farklı bir şehirde açılan davalarda tarafın duruşmaya gidecek maddi gücünün olmaması, SEGBİS talebi için geçerli bir hukuki mazeret sayılır. 2026 yılı ulaşım ve konaklama maliyetleri dikkate alındığında, asgari ücretli bir eşin binlerce kilometre ötedeki duruşmaya gitmesi hak arama hürriyetini fiilen kısıtlayabilir.

Dilekçenizde maddi durumunuzun seyahat etmeye elverişli olmadığını açıkça belirtebilirsiniz. Gerekirse e-devlet üzerinden alınan SGK dökümü veya muhtarlıktan alınan fakirlik belgesi talebe eklenebilir. Aile mahkemesi hâkimleri, adalete erişim hakkı çerçevesinde, maddi imkansızlığa dayalı uzaktan katılım taleplerine genellikle olumlu yaklaşır.

SEGBİS Başvurusu Ne Zaman ve Nereye Yapılır?

Uzaktan katılım talebi, davanın görüldüğü esas mahkemeye en geç duruşma gününden 10-14 gün önce yazılı bir dilekçeyle sunulmalıdır. Bu süre, mahkemenin bulunduğunuz yerdeki adliyeye resmi yazı yazarak sistem üzerinden randevu saati alabilmesi için teknik bir mecburiyettir.

Dilekçede mazeretinizi kanıtlarıyla belirtmeli, bulunacağınız yerin adliyesini net biçimde ifade etmelisiniz. Hakim talebinizi uygun bulursa ara karar kurar. Duruşma saati geldiğinde, dilekçede belirttiğiniz adliyedeki görevli mübaşir isminizi anons ederek sizi bağlantı odasına alır.

Aşağıdaki tablo, SEGBİS taleplerinde mahkemelerin dikkate aldığı başvuru süreleri ve bağlantı yerlerini özetlemektedir.

Süreci hatasız yürütmek için şu adımları izleyin:

1. Mazeretinizi kanıtlayan belgeleri (hastane raporu, ikametgah, SGK dökümü) fiziken veya dijital ortamda hazırlayın.
2. Davanın esasının görüldüğü mahkemeye hitaben, duruşma gün ve saatini belirten talepli bir dilekçe yazın.
3. Dilekçenizde, bağlantı kurmak istediğiniz il veya ilçedeki adliyenin adını kesin ve açık biçimde ifade edin.
4. Talebinizi duruşma tarihinden en az iki hafta önce UYAP üzerinden veya fiziki olarak mahkeme kalemine teslim edin.
5. Duruşmadan birkaç gün önce mahkeme kalemini arayarak talebinizin onaylanıp onaylanmadığını teyit edin.

SEGBİS Talebi Reddedilirse Duruşmaya Çıkmak Zorunlu mu?

Hâkimin uzaktan katılım talebini reddetmesi halinde duruşmaya fiziken katılmanız veya bir avukat aracılığıyla temsil edilmeniz gerekir. Aksi takdirde davanız müracaata bırakılabilir ya da diğer tarafın yokluğunuzda yapacağı usuli işlemlere itiraz hakkınızı kalıcı olarak kaybedebilirsiniz.

Sürecin başından itibaren yetkin bir boşanma avukatı ile çalışmak, tam da bu tür usuli krizlerin aşılmasında devreye girer. Avukatınız sizin yerinize duruşmaya girerek hak kaybı yaşamanızı engeller. Temsilciniz yoksa ve gidemeyecek durumdaysanız, hastalık veya kaza gibi mücbir sebepleri belgeleyerek Boşanma Mazeret Tayini Dilekçesi Örneği 2026 kurallarına uygun biçimde mazeret sunmanız gerekir. Mazeretiniz kabul edilirse duruşma ileri bir tarihe ertelenir.

Sistem Çökerse Veya Elektrik Kesilirse Ne Olur?

Uzaktan katılımın taşıdığı en temel risk anlık teknik arızalardır. Duruşma esnasında SEGBİS bağlantısının kopması, sesin gitmesi veya elektrik kesintisi gibi durumlarda, hâkim bu teknik aksaklığı hemen duruşma zaptına geçirerek kayıt altına alır.

Bağlantı kısa sürede yeniden kurulamazsa o celse ertelenmek zorunda kalır. Tarafın irade beyanı veya tanığın ifadesi yarım kalmış sayılır; bir sonraki celse için yeniden bağlantı müzekkeresi yazılır. Uygulamada, özellikle yoğun adliyelerde sistemin yavaşlaması veya bağlantı odalarının dolu olması nedeniyle duruşmaların birkaç ay uzadığı sıklıkla görülür.

Uzaktan Katılımda Dikkat Edilecek Usul Kuralları

SEGBİS odasına girdiğiniz andan itibaren duruşma salonundaki tüm yargılama kuralları sizin için de eksiksiz uygulanır. Görüntü ekrana yansıdığında hâkime hitap şekliniz, söz verilmeden konuşmamanız ve odada yalnız bulunmanız usulün ayrılmaz bir parçasıdır.

Kamera kaydı başladığında hâkim ilk olarak T.C. kimlik kartınızı kameraya göstermenizi ister. Ardından duruşma normal akışında ilerler. Taraf vekilleri HMK m. 152 uyarınca ekrandaki kişiye veya tanığa doğrudan soru yöneltebilir. İletişimde yaşanan anlık gecikmeler tutanağa yansıtılır ve hak kaybı doğurmayacak biçimde süreç tamamlanır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışınız.