Boşanma Davasında İstinaf Süreci 2026 — Dilekçe ve Feragat Rehberi

Boşanma davasında istinaf süreci, yerel mahkemenin verdiği kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Bölge Adliye Mahkemesi’ne (BAM) taşınmasıdır (HMK m. 345). Süre tebligatla başlar; başvurulmadığında karar kesinleşir. Hak kayıplarını önlemek için gerekçeli kararın tebliğ tarihi dikkatle takip edilmelidir.

Uygulamada dosyaların kayda değer bir kısmı, sırf sürelerin bir gün geçirilmesi veya yasal harçların eksik yatırılması sebebiyle esasa girilmeden usulden reddedilmektedir. Sürelerin hesaplanması ve dilekçe gerekçelerinin kanuni sınırlara uygun yazılması teknik bir işlemdir; bu nedenle süreci bir boşanma avukatı ile yürütmek geri dönüşü olmayan hataları engeller.

Boşanma Davasında İstinaf Süreci Ne Kadar Sürer?

İstinaf incelemesi, Bölge Adliye Mahkemesi’nin iş yüküne ve davanın niteliğine bağlı olarak ortalama 12-18 ay sürer. İddiaların kapsamlı olduğu ve birden fazla tanığın beyanına itiraz edilen dosyalarda bu süre 24 aya kadar uzayabilmektedir. Süreç, dosyanın üst mahkemeye gönderildiği tarihte başlar.

Süreyi belirleyen en temel faktör, yerel mahkemenin bulunduğu ildeki Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinin elindeki derdest dosya sayısıdır. Dosya evrak üzerinden incelendiği için taraflara aylık periyotlarla bir duruşma günü verilmez. Dosyanın sırası geldiğinde heyet incelemesini yapar ve kararını açıklar. Bu bekleme süresince çekişmeli boşanma davasının yerel mahkeme aşamasında hükmedilen tedbir nafakası ödenmeye devam eder.

İstinaf İncelemesinin Kapsamı Nedir?

Bölge Adliye Mahkemesi, kural olarak yalnızca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepleri inceler. Kamu düzenine aykırı istisnai bir durum yoksa, dilekçede açıkça yazılmayan itirazlar üst mahkemece dikkate alınmaz (HMK m. 355). İtirazlarınızı somut dosya delillerine dayandırmanız usul hukuku açısından zorunludur.

Örneğin, yerel mahkeme nafaka talebinizi reddettiyse ve siz istinaf dilekçesinde sadece velayet kararına itiraz ettiyseniz, üst mahkeme nafaka konusunu incelemez. İstinaf makamı, yerel mahkemenin delilleri doğru değerlendirip değerlendirmediğini ve hukuku doğru uygulayıp uygulamadığını denetler.

İstinafta Duruşmasız İnceleme Esası

İstinaf mahkemesi, dosyayı kural olarak evrak üzerinden duruşmasız inceleyerek karara bağlar. Taraflar Bölge Adliye Mahkemesi salonuna çağrılmaz, tanıklar tekrar dinlenmez ve yerel mahkemedeki fiziki usul işlemleri baştan yapılmaz. Sadece eksiklik tespit edilirse istisnai olarak duruşma açılır.

Duruşma açılmasına karar verilen nadir durumlarda taraflara tebligat gönderilir. Geçerli bir mazeret bildirmeden duruşmaya katılmayan tarafın yokluğunda inceleme sürdürülür. Duruşmalı inceleme genellikle hukuki nitelendirmede ciddi çelişkiler görüldüğünde veya tanık beyanlarının yüzleşme gerektirecek kadar birbiriyle zıt olduğu durumlarda heyetin takdiriyle yapılır.

Boşanma İstinaf Dilekçesi Nereye ve Nasıl Verilir?

İstinaf dilekçesi, kararı veren yerel Aile Mahkemesi’ne fiziken veya UYAP sistemi üzerinden verilir. Dosya elden doğrudan üst mahkemeye götürülmez; yerel mahkeme gerekli harçları tahsil ettikten sonra tüm evrakı elektronik ortamda Bölge Adliye Mahkemesi’ne resmi olarak sevk eder.

Başvuru sürecinin adımları eksiksiz izlenmelidir:

1. Gerekçeli kararın tebliğ tarihini UYAP üzerinden veya fiziki tebligattan doğrulayın.
2. İki haftalık yasal süreyi geçirmeden gerekçeli istinaf dilekçenizi hazırlayın.
3. İlgili harç ve gider avansını mahkeme veznesine veya UYAP üzerinden yatırın.
4. Dilekçenizi kararı veren yerel Aile Mahkemesi kalemine teslim edin.

Boşanma İstinaf Dilekçesi (Örnek Taslak)

İstinaf dilekçesi hazırlanırken HMK m. 342’deki zorunlu unsurlar, kararın tebliğ tarihi ve somut istinaf sebepleri eksiksiz belirtilmelidir. Aşağıdaki şablondaki kısımlar, dosyanızdaki delillere, yerel mahkemenin hatalı bulduğunuz tespitlerine ve kişisel hukuki taleplerinize göre dikkatlice doldurulmalıdır.

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ HUKUK DAİRESİNE
Gönderilmek Üzere
… AİLE MAHKEMESİNE

DOSYA NO: 2026/…
İSTİNAF YOLUNA BAŞVURAN (DAVACI/DAVALI): Ad Soyad (TC Kimlik No)
ADRES: …
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF: Ad Soyad (TC Kimlik No)
KARARIN TEBLİĞ TARİHİ: ../../2026
KONU: … Aile Mahkemesi’nin ../../2026 tarihli 2026/… E. ve 2026/… K. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde KALDIRILMASI talebimizdir.

İSTİNAF NEDENLERİ:
1- Yerel mahkeme, kusur tespiti yaparken sunduğumuz mesaj kayıtlarını ve tanık beyanlarını dikkate almamıştır.
2- Müvekkil lehine hükmedilen nafaka miktarı, güncel ekonomik şartlar ve karşı tarafın gelir durumu göz önüne alındığında yetersizdir.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve resen gözetilecek nedenlerle, … Aile Mahkemesi’nin kararının kaldırılarak davanın kabulüne/reddine karar verilmesini talep ederiz. (Tarih)
İmza[/EXAMPLE_BOX>

Dilekçenin uzunluğu değil, kanuni gerekçelerin netliği esastır. Karşı tarafın hatalı iddialarını çürütmek yerine, doğrudan hakimin kurduğu hükümdeki hatalara odaklanılmalıdır.

Anlaşmalı Boşanmada İstinaftan Feragat Neden Gereklidir?

Anlaşmalı boşanmada istinaftan feragat, kararın hızlıca kesinleşip nüfusa işlenmesi için yasal bir zorunluluktur. Taraflar feragat etmediğinde, anlaşmalı boşanma şartları sağlansa ve duruşmada boşanma kararı verilse bile yasal 2 haftalık sürenin dolması beklenmek zorundadır.

Mahkeme hakimi duruşmada boşanmanıza karar verdiğinde evlilik hemen bitmiş sayılmaz. Kararın bir de nüfus müdürlüğüne bildirilmesi ve kesinleşme şerhinin yazılması gerekir. İki taraf da istinaf hakkından vazgeçtiğini yazılı olarak bildirirse, bu 2 haftalık bekleme süresi ortadan kalkar ve boşanma belgesi günler içinde alınabilir.

Boşanma İstinaftan Feragat Dilekçesi Ne Zaman Verilir?

Feragat dilekçesi ancak gerekçeli karar mahkeme kalemi tarafından yazılıp taraflara usulüne uygun tebliğ edildikten sonra verilebilir. Karar henüz tebliğ edilmeden veya duruşma esnasında tutanağa geçirilen erken feragat beyanları, Yargıtay uygulamalarına göre hukuken geçersiz sayılır.

Uygulamada tebligat sürecini hızlandırmak için taraflar duruşmadan birkaç gün sonra mahkeme kalemine giderek gerekçeli kararı elden tebliğ alabilmektedir. Elden tebliğ alınan aynı gün içinde feragat dilekçesi de sunularak kesinleşme süreci aynı gün tamamlanabilir. Unutulmamalıdır ki, bir davasından vazgeçme ve feragat işlemi ile mahkeme kararının istinafından feragat etmek birbirinden tamamen farklı usul işlemleridir.

Anlaşmalı Boşanma İstinaftan Feragat Dilekçesi Örneği

Feragat beyanı şarta bağlanamaz, net ve anlaşılır bir dille kararı veren mahkemeye hitaben yazılır. Sürecin haftalarca uzamaması için her iki tarafın da gerekçeli kararı tebliğ aldıktan sonra bu dilekçeyi ayrı ayrı sunması veya ortak bir dilekçeye imza atması gerekir.

… AİLE MAHKEMESİNE

DOSYA NO: 2026/…
DAVACI: Ad Soyad (TC Kimlik No)
ADRES: …

KONU: Gerekçeli kararın tebliği ve istinaf hakkından feragat beyanımın sunulmasıdır.

AÇIKLAMALAR:
Mahkemenizde görülen boşanma davasında verilen ../../2026 tarihli gerekçeli kararı ../../2026 tarihinde tebliğ aldım. Verilen kararı kabul ediyorum. Karara karşı istinaf ve temyiz kanun yollarına başvurma hakkımdan feragat ediyorum.

SONUÇ VE İSTEM: İstinaf kanun yolundan feragat beyanımın kabulü ile kararın kesinleştirilerek nüfus müdürlüğüne bildirilmesini talep ederim. (Tarih)
İmza[/EXAMPLE_BOX>

Uygulamada farklı mahkeme usulleri için bir anlaşmalı boşanma istinaf dilekçesi veya feragat belgesi hazırlanması gerektiğinde temel kural değişmez: Beyan kesinlikle şarta bağlanamaz.

İstinaf Başvurusu Kesinleşmeyi Nasıl Etkiler?

İstinaf başvurusu yapıldığında yerel mahkemenin verdiği boşanma kararı kesinleşmez ve taraflar hukuken evli kalmaya devam eder. Nüfus kayıtları değişmez, kadın için bekleme müddeti başlamaz ve açılmış bir mal paylaşımı davası varsa istinaf sonucu bekletici mesele yapılır.

İstinaf başvurusunun kararın farklı unsurlarına etkisi aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

Maddi ve manevi tazminat talepleri boşanmanın fer’i (ek) niteliğinde olduğundan, boşanma kararı kesinleşmeden icraya konulamaz. Ancak ilamlı icra takibi başlatılabilir; bu durumda borçlu tarafın icrayı durdurmak (tehir-i icra) için dosyaya teminat yatırması gerekir. Boşanmada tazminat alacağının tahsili, istinaf kararı onayana kadar bekletilir.

2026 Yılı İstinaf Harç ve Masrafları Ne Kadardır?

2026 yılı itibarıyla istinaf başvuru harcı, maktu karar harcı ve tebligat giderleri avansı toplamı ortalama 3.500-5.000 TL arasındadır. Tutarlar dosyaya, talep edilen inceleme türüne ve mahkeme kaleminin belirleyeceği tebligat sayısına göre değişir.

Harç yatırma işleminin geçerli sayılması için şu kural unutulmamalıdır:

• İstinaf harcı ve gider avansı, istinaf dilekçesinin verildiği gün mahkeme veznesine veya UYAP üzerinden eksiksiz yatırılmış olmalıdır.

Harç eksik yatırılırsa, mahkeme tarafınıza harcı tamamlamanız için bir muhtıra gönderir ve 1 haftalık kesin süre verir. Bu bir haftalık kesin süre içinde eksik miktar tamamlanmazsa, istinaf başvurusu hiç yapılmamış sayılır ve karar kesinleşir.

İstinaf Dilekçesinde Yeni Delil Sunulabilir mi?

İstinaf aşamasında kural olarak yerel mahkemeye sunulmamış yeni bir delil veya yeni bir vakıa ileri sürülemez (HMK m. 357). Yalnızca ilk derece mahkemesinde mücbir sebeple sunulamayan nadir istisnalar Bölge Adliye Mahkemesi tarafından değerlendirilir.

Yerel mahkemede ön inceleme duruşmasına kadar bildirmediğiniz bir tanığı istinaf dilekçesine yazamazsınız. Benzer şekilde, dava dilekçesinde bahsetmediğiniz bir aldatma vakıasını istinaf mahkemesinde ilk kez öne süremezsiniz. İstinaf makamı yeni bir dava mahkemesi değil, mevcut kararın hukuka uygunluğunu denetleyen bir mercidir.

İstinaf Başvurusunda Hak Kaybettiren Kritik Süreler

Sürelerin tebliğ tarihi yerine duruşma tarihinden itibaren hesaplanması ve harçların eksik yatırılması uygulamada en yaygın usul hatalarıdır. Gerekçeli karar tebliğ edildikten sonra 2 haftalık sürenin son günü resmi tatile denk gelirse, süre tatili takip eden ilk mesai gününün mesai bitimine kadar uzar.

Bir diğer kritik usul işlemi ise ‘katılma yoluyla istinaf’ hakkıdır. Eğer 2 haftalık başvuru süresini kaçırdıysanız ancak karşı taraf süresi içinde istinafa başvurduysa; karşı tarafın dilekçesi size tebliğ edildiğinde 2 hafta içinde cevap dilekçesiyle birlikte katılma yoluyla istinaf başvurusu yapabilirsiniz. Bu usul imkanı, süreyi kaçıran eş için son bir hukuki koruma sağlar.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışınız.